ONDERAANNEMER ZZP-ER BOUW :

Kopie_van_P1010006x

Werken met onderaannemers of werken als onderaannemer

Wanneer u nu (of in de toekomst) werkt met onderaannemers, of zelf als onderaannemer werkt voor een hoofdaannemer (of dat eventueel gaat doen in de toekomst), dan kan de volgende informatie voor u van belang zijn ;

Wanneer u bij een bepaalde opdracht gebruik maakt van andere ondernemers die hun diensten aanbieden tegen een bepaalde uurprijs of afgesproken prijs (aangenomen werk), dan spreekt men in de regel van onderaanneming. Ook als een ingeschakelde onderaannemer werkt met eigen personeel, is er sprake van onderaanneming.

Onderaanneming komt meestal voor in de bouwwereld, maar ook in andere sectoren van het bedrijfsleven kan er sprake zijn van onderaanneming, ook al is de fiscale omschrijving van het begrip onderaanneming meestal van toepassing op de bouwwereld.

Bij echte onderaanneming kan er door de onderaannemer geen BTW in rekening worden gebracht bij de hoofdaannemer. De BTW is dan verlegd (nul). Wanneer er wel diensten worden geleverd van de ene ondernemer aan de andere, maar er zou geen sprake zijn van onderaanneming, dan moet er BTW in rekening worden gebracht. Dit is echter fiscaal nog wel eens een onduidelijk zaak. Momenteel is het bijvoorbeeld heel onduidelijk of glazenwassers die werken voor een schoonmaakbedrijf nu wel of niet BTW in rekening moeten brengen. Dit heeft te maken met de fiscale omschrijving van het begrip "onderaanneming". Hierbij zou het eigenlijk alleen mogen gaan om zaken van "stoffelijke aard", wat zoveel wil zeggen als zaken die leiden tot het totstandkomen van iets nieuws. Alleen het zemen van ramen voldoet hier strikt genomen niet aan.

Wanneer men gebruik maakt van onderaannemers in een situatie dat er ook fiscaal gezien sprake is van onderaanneming, dan moet men zich vier dingen afvragen, namelijk ;

  1. Is de betreffende onderaannemer wel een echte ondernemer in de ogen van de belastingdienst en de bedrijfsvereniging ?
  2. Als de onderaannemer gebruik maakt van de dienst van weer andere onderaannemers (die ook onder zijn hoede vallen), zijn deze onderaannemers dan ook echte ondernemers in de ogen van de belastingdienst en bedrijfsvereniging ?
  3. Als de onderaannemer (of diens eigen onderaannemer) gebruik maakt van eigen personeel, wordt er dan door de onderaannemers voldaan aan regels van de Wet Keten Aansprakelijkheid (WKA) ?
  4. Als er door personeel van een onderaannemer aan een bepaalde opdracht wordt gewerkt, welk deel van het factuurbedrag heeft dan betrekking op betaald loon waarover een onderaannemer loonbelasting en premies WIA-WW-ZVW-WA verschuldigd is ?

Al deze vragen lijken misschien wat vergezocht, maar in de dagelijkse praktijk kan het weldegelijk van belang zijn om op bovenstaande zaken te letten en daarmee zoveel mogelijk problemen te voorkomen.

Vergeet daarbij niet dat een (hoofd)aannemer aansprakelijk kan worden gesteld voor belastingschulden en schulden aan de bedrijfsvereniging, wanneer onderaannemers niet kunnen voldoen aan een belastingschuld of schuld aan de bedrijfsvereniging, waarvan de herkomst is ontstaan tijdens het uitvoeren van het (aangenomen) werk voor de (hoofd)aannemer. Dat geldt niet alleen voor de loonbelasting/premie van werknemers van de (eerste) onderaannemer, maar ook voor de loonbelasting/premies van personeel van andere onderaannemers die voor de eerste onderaannemer werken. Dat laatste geldt uiteraard alleen als eerst een onderaannemer (van de eerste onderaannemer) niet aan zijn verplichtingen kan voldoen, en vervolgens de eerste onderaannemer ook niet aan zijn verplichtingen kan voldoen. Daarna zou de hoofdaannemer aansprakelijk kunnen worden gesteld voor de niet betaalde schuld wegens loonbelasting/premies bedrijfsvereniging.

De wet WKA kent regels om de hoofdaannemer te vrijwaren van aanspraken wegens niet betaalde loonbelasting/premies bedrijfsvereniging. Door een bepaald deel van het loon van het personeel te storten op de G-rekening van de eerste onderaannemer en bewijzen te vragen aan hem dat hij regelmatig voldoet aan zijn verplichtingen voor het betalen van loonbelasting/premies (bewijs van goed betalingsgedrag), kan aansprakelijkheid worden voorkomen, maar dan nog blijven er risico's over die de (hoofd)aannemer geld kunnen kosten.

Wanneer namelijk de belastingdienst of de bedrijfsvereniging van mening is dat een onderaannemer zelf geen echte ondernemer is, dan zou kunnen worden geoordeeld door de belastingdienst of de bedrijfsvereniging dat deze onderaannemer (of een onderaannemer van een (eerste) onderaannemer), feitelijk in loondienst had moeten werken van de hoofdaannemer of de (eerste) onderaannemer. Dit heeft dan weer tot gevolg dat er loonbelasting en premies hadden moeten ingehouden op de beloning van de onderaannemer.

Wanneer de onderaannemer vervolgens weer niet kan voldoen aan zijn belastingschuld/premies veroorzaakt door het feit dat blijkt dat hij dacht met een onderaannemer te maken te hebben, dan zou deze schuld toch terecht kunnen komen bij de hoofdaannemer. Wanneer een direct voor de (hoofd)aannemer werkende onderaannemer door de belastingdienst/bedrijfsvereniging niet als een echte ondernemer wordt gezien, dan heeft de (hoofd) aannemer uiteraard een probleem waarvoor niet eerst anderen aansprakelijk gesteld kunnen worden.

Het niet door de belastingdienst of bedrijfsvereniging worden gezien / erkend als ondernemer, heeft te maken met diverse omstandigheden. Een ondernemer die per jaar maar voor hooguit 2 opdrachtgevers werkt, of hoofdzakelijk voor één opdrachtgever werkt, en zelf nauwelijks zakelijke investeringen heeft gedaan voor zijn onderneming, en ook nauwelijks tot geen reclame maakt, zal zeer waarschijnlijk niet als echte ondernemer worden gezien door de belastingdienst. Onduidelijk is of ondernemers met personeel in dienst wel of niet automatisch als echte ondernemers worden gezien. Immers wordt in de volksmond (ook bij de belastingdienst zelf) steeds gesproken over ZZP-ers (Zelfstandigen Zonder Personeel) die eventueel geen echte ondernemers kunnen zijn. Kennelijk is een ondernemer met één man/vrouw in dienst voor 5 uur per week nooit als ZZP-er te kwalificeren en dus altijd een "echte" ondernemer.

Wanneer een onderaannemer een serieus te nemen aantal uur werkt voor een (hoofd)aannemer (bijvoorbeeld 6 uur per week, of éénmalig 80 uur), en de hoofdaannemer heeft twijfels over de positie van de onderaannemer (of een onderaannemer van de (eerste) onderaannemer), dan kan de hoofdaannemer van die onderaannemer eisen dat hij een recente verklaring zelfstandigheid (verklaring VAR) overlegt die hij bij de belastingdienst/bedrijfsvereniging aanvraagt. Wanneer deze verklaring vervolgens niet op tafel komt, dan zou eigenlijk geadviseerd moeten worden aan de hoofdaannemer om dan maar zakelijk niet in zee te gaan met de betreffende onderaannemer, dan wel dat hij de eerste onderaannemer dringend verzoekt een andere onderaannemer te zoeken voor het betreffende werk.

Om alle onduidelijkheid en risico's uit de weg te gaan, is het misschien nog beter om bij onderaanneming hoe dan ook altijd om een VAR-verklaring te vragen incl. een kopie van de aanvraag. Het is namelijk in de praktijk mogelijk gebleken om onder valse voorwendselen een VAR-verklaring te verkrijgen.

Verder kan nog worden opgemerkt dat het voor zowel hoofdaannemer als onderaannemer verstandig is om tussen elkaar voor elke week een soort van overeenkomst op te maken, waarin onder meer wordt overeengekomen welk deel van het loon van de meegewerkte personeelsleden van de onderaannemer op de G-rekening wordt gestort. In de praktijk is dat maximaal 50% van het loon, of 30% van het hele factuurbedrag. Het bruto loon moet dan wel op de factuur staan aangegeven, anders kan de hoofdaannemer niet bepalen wat 50% van het loon is. Verder zijn kopieen van geldige legitimatiebewijzen altijd aan te bevelen, alsmede kopieen van uittreksels van de Kamer van Koophandel van alle betrokken onderaannemers waarover de hoofdaannemer eventueel een bepaald risico kan lopen.

Voor vragen over dit onderwerp kunt u altijd contact met mij opnemen. Wanneer men zelf werkt als onderaannemer, dan kan men ook zijn voordeel doen met de hier weergegeven informatie.